Jesienny redyk

Serce festiwalu

Powrót pasterzy z hal

Redyk to uroczysty przemarsz pasterzy ze stadami owiec — wiosną na hale, a jesienią z powrotem do wsi. Kulminacyjnym punktem każdej Babiogórskiej Jesieni jest powitanie jesiennego redyku: barwnego korowodu, w którym stadu schodzącemu z hali towarzyszą zespoły regionalne, muzyka i mieszkańcy. Po dojściu redyku na teren imprezy odbywa się widowiskowy pokaz podziału owiec — oddania zwierząt ich gospodarzom po zakończonym sezonie wypasowym.

Pasterska przeszłość Babiej Góry

Na przełomie XIX i XX stulecia w paśmie Babiej Góry, Policy i Jałowca czynnych było kilkanaście hal, gdzie wypasano przede wszystkim owce. Jak wszędzie w Karpatach, wypas ten był sezonowy. Na hale i polany wyruszano ze stadami po święcie św. Wojciecha (23 kwietnia), a wracano do wsi po dniu św. Michała Archanioła (29 września). Wyjście ze stadami na hale i powrót po zakończonym sezonie wypasowym, czyli redyk wiosenny i jesienny, było zawsze uroczyste, obwarowane szeregiem zakazów i nakazów magicznych. Redyk wiosenny odbywał się w atmosferze powagi, redyk jesienny był nie tylko radosnym powrotem z hal do wsi, ale często wręcz swego rodzaju festynem(...)

Św. Michał Archanioł — patron pasterzy

Św. Michała Archanioła uważano w Polskich Karpatach za opiekuna i patrona pasterzy owiec. Wierzono, że pozostanie na hali po tej dacie przynieść może nieszczęście stadu i ludziom. Istniało nawet przysłowie:

„Kto pasie po Michale, nie wróci na hole” — czyli spotka go coś złego, co uniemożliwi powrót w góry ze stadem na przyszły rok(...)

Powrót do wsi

W dniu opuszczania hali baca, po wyniesieniu wszystkiego z szałasu, żegnał palące się tu cały sezon ognisko (watrę) znakiem krzyża, modlił się, a następnie zalewał je wodą. Szałas zamykano i zabezpieczano na zimę. Redyk ruszał w dolinę. Na czele szedł baca, po bokach juhasi, wszyscy odświętnie ubrani. Do wsi przybywano z muzyką i śpiewem. Na pasterzy i stado oczekiwała cała wieś.

Rodziny witały swoich bliskich, gospodarze wypytywali bacę o powierzone mu owce. Juhasi rozdawali dziewczętom i dzieciom małe owcze serki, tzw. redykałki. Stado ze swoimi opiekunami szło teraz do zagrody bacy lub pod miejscową karczmę, gdzie owce oddawano właścicielom. Po rozdzieleniu stada baca zapraszał ich na poczęstunek. Zaczynała się zabawa. Nierzadko uczestniczyli w niej niemal wszyscy mieszkańcy wsi.