XII Babiogórska Konferencja Naukowa

Referat dotyczy turystyki zrównoważonej, będącej przełożeniem zasad rozwoju zrównoważonego na gospodarkę turystyczną. Podstawowym celem jej wdrażania na poziomie lokalnym jest wzrost dobrobytu mieszkańców i całych społeczności oraz harmonijne ułożenie relacji społeczeństwo–przyroda. Unikatowość regionu powinna być odzwierciedlona w budowie jego marki — wystąpienie przedstawia rekomendacje dla wdrażania turystyki zrównoważonej na poziomie lokalnym oraz wskazówki dotyczące marketingu regionu i tworzenia marki lokalnej. Jeśli koncepcja ta zostanie uwzględniona, region stanie się miejscem docelowym turystów o wysokiej świadomości ekologicznej, co będzie sprzyjać ochronie cennych walorów przyrodniczych i kulturowych.

prof. dr hab. Agnieszka Niezgoda — Profesor nauk społecznych, wykłada na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu, gdzie od 2017 roku kierowała Katedrą Turystyki. Zajmuje się turystyką zrównoważoną, marketingiem w turystyce oraz ekonomicznymi i społecznymi skutkami rozwoju turystyki; autorka około 230 publikacji. Wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Turystyki, członkini Rady Naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego i Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Brała udział w opracowaniu Agendy dla Zrównoważonej i Konkurencyjnej Turystyki dla Komisji Europejskiej oraz kierowała ekspertyzą dotyczącą wytycznych w zakresie turystyki zrównoważonej na zlecenie Ministerstwa Rozwoju, Pracy i Technologii. Współpracowała z ośrodkami zagranicznymi (Uniwersytet w Innsbrucku, Uniwersytet w Bańskiej Bystrzycy).

Wykład o wartości wyrobów rzemieślniczych — ekonomicznej, kulturowej i projektowej. Dziedzictwo rozumiane jako umiejętności wpisane w lokalny krajobraz: materiał, faktura i barwa budują spójny krajobraz kulturowy, a rzemiosło — jak pokazują badania — pozytywnie wpływa na dobrostan jednostki i wspólnoty.

Agata Mucha — Koordynatorka ds. rzemiosła i rękodzieła w Narodowym Instytucie Dziedzictwa. Koordynatorka i uczestniczka krajowych i międzynarodowych projektów popularyzujących dziedzictwo, m.in. „Wełna — źródło i potencjał” oraz polsko-norweskiego projektu „Dziedzictwo kulturowe a zmiany klimatu”.

Marka lokalna jest narzędziem rozwoju lokalnej przedsiębiorczości, budowanym w oparciu o wyróżniki miejsca. Miejsca markowe tworzone są przez ludzi dla ludzi — włączenie szerokiego grona interesariuszy czyni markę mocną, autentyczną i zrozumiałą. Wspólne jarmarki, święta produktów, targi i kampanie tworzą rozgłos dla marek lokalnych.

Olga Gałek — Kreatorka produktów lokalnych, ekspertka ds. marki lokalnej i gospodarki społecznej, autorka polskiej definicji produktu lokalnego. Animatorka i współautorka kilkunastu koncepcji marek lokalnych, m.in. Dolina Karpia, Skarby Ducha Gór, Zagórzańskie Dziedziny, KARPATING.

Park narodowy to nie tylko obszarowa forma ochrony przyrody, lecz także idea ubrana w realną formę — marka przyciągająca uwagę, zwłaszcza w turystyce. Rosnąca frekwencja w polskich parkach narodowych wskazuje na ich ogromny potencjał, który dostrzegają same parki i Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

dr Tomasz Pasierbek — Absolwent Biologii i Ochrony Środowiska na Uniwersytecie Śląskim, doktorat uzyskał w Instytucie Botaniki im. W. Szafera PAN w Krakowie. Od 2016 roku dyrektor Babiogórskiego Parku Narodowego. Autor i współautor wielu publikacji z zakresu biologii, ochrony przyrody i turystyki.

Tożsamość kulinarna to unikalny zbiór potraw, surowców i technik gotowania — odzwierciedlenie surowych warunków wysokogórskich, gospodarki pasterskiej i wieloetnicznego tygla pogranicza polsko-słowackiego. Kluczowym punktem odniesienia jest dorobek badawczy Urszuli Janickiej-Krzywdy.

Małgorzata Wójtowicz-Wierzbicka — Absolwentka Etnologii na UMK w Toruniu, doktorantka Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, badaczka terenowa i muzealniczka. Zastępczyni dyrektora Muzeum im. Władysława Orkana w Rabce-Zdroju, kuratorka i współautorka scenariuszy ponad 30 wystaw czasowych.

Historia ludzi, którzy z tradycji uczynili narzędzie współczesnej komunikacji, z lokalnych produktów stworzyli spójną ofertę regionu, a z poczucia wspólnoty zbudowali kapitał społeczny. Doświadczenie Zagórzańskich Dziedzin pokazuje, że marka lokalna może być przestrzenią spotkania i narzędziem budowania wspólnoty.

Magdalena Polańska — Pracownik samorządowy, współtwórczyni i koordynatorka działań realizowanych pod marką lokalną Zagórzańskie Dziedziny. Animuje współpracę między mieszkańcami, organizacjami, samorządami i przedsiębiorcami, pokazując, że dziedzictwo może być skutecznym narzędziem rozwoju regionu.

Współczesny odbiorca oczekuje nie tylko wiedzy, ale doświadczenia, emocji i uczestnictwa. Mappingi, wizualizacje, archiwalne fotografie zestawiane ze współczesnym obrazem czy instalacje artystyczne nadają dziedzictwu „drugie życie” — tradycja to żywy zasób kulturowy, nie zamknięty rozdział historii.

Monika Wróbel-Fąfrowicz — Menedżerka kultury, animatorka i prezeska Fundacji 9sił w Jeleśni. Od ponad trzydziestu lat realizuje projekty ochrony i promocji dziedzictwa Beskidu Żywieckiego, m.in. „Kultura u Korzeni”, „Szlak Twórców”, „Szlak Beskidzkich Murali”. Dwukrotna stypendystka MKiDN.

Współczesny turysta oczekuje spójnego przekazu, autentycznych doświadczeń i wysokiego standardu usług. Kluczowe jest podnoszenie kompetencji branży — od właścicieli obiektów po samorządy — oraz spójna promocja Beskidów jako regionu całorocznego, z różnicowaniem komunikatów mikroregionów.

Marcin Filip — Menedżer turystyki, lider działań na rzecz budowy rozpoznawalnej marki Beskidów. Prezes Lokalnej Organizacji Turystycznej Beskidy, jeden z głównych inicjatorów powstania Polskiej Marki Turystycznej Beskidy, związany ze współpracą transgraniczną w strukturach Euroregionu Beskidy.